ΚΑΠΝΙΣΜΑ

Οι στομφώδεις και υπερφίαλες αναρτήσεις διαδικτυακών φίλων πληθαίνουν διαρκώς: «10 χρόνια που έκοψα το κάπνισμα». «8 χρόνια και 5 μήνες που δεν έχω βάλει τσιγάρο στο στόμα μου». «6 χρόνια χωρίς αυτή τη βλαβερή συνήθεια». «4 χρόνια που αισθάνομαι άλλος άνθρωπος» (ασχέτως, αν έχουν πάρει 15 κιλά και χάπια Zocor…). Μπράβο τους! Αυτό έχω μόνο να πω. Εξάλλου, όλοι μας χρειαζόμαστε απελπισμένα την αποδοχή των άλλων και λιγότερο του εαυτού μας…

Κανείς δεν αναφέρεται, όμως, στις παρενέργειες ή με ποιο κόστος το κατάφερε αυτό. Γιατί μιλάμε για μία από τις δυσκολότερες εξαρτήσεις. Που είναι τραγικά επίπονο να απαλλαγείς από αυτή. Και πάντα, υπάρχει ο κίνδυνος της υποτροπής…

Κατά βάθος, ζηλεύεις. Θέλεις να το ζήσεις κι εσύ όλο αυτό. Να αντικρίσεις στον τοίχο σου εκατοντάδες likes ή καρδούλες σε αντίστοιχο post και σχόλια που συνοδεύονται από συγχαρητήρια, ενθαρρυντικά emojis και επευφημίες. Μια νέα μορφή εξάρτησης έχει κυριαρχήσει τα τελευταία χρόνια, ίσως πιο ισχυρής και από την ίδια τη νικοτίνη. Γιατί, πολλές φορές, ξεχνάς και να καπνίσεις. Αλλά ποτέ δεν ξεχνάς να ελέγξεις μηχανικά το κινητό ή το τάμπλετ και τις ποικίλες αντιδράσεις, που εμφανίζονται με ένα κόκκινο φωτάκι αναβλύζοντας ενδορφίνες στον εγκέφαλό σου, κυρίως από τα γνωστά σου προφίλ, σε κάθε τι ανούσιο που κάνεις, όπως ένα αδιάφορο μπάνιο στη θάλασσα, όπου φροντίζεις να το ανακοινώσεις ευλαβικά στην διαδικτυακή ομήγυρη…

Η βλαβερή συνήθεια, που ονομάζεται κάπνισμα, πρωτοξεκίνησε το φθινόπωρο του μακρινού 1989. Μετά από σχετική παρότρυνση ενός συμμαθητή σου, που δεν κάνατε κολλητή παρέα, αλλά μοιραζόσασταν κάποια ιδιαίτερα μαθήματα Φυσικής μαζί με τον ίδιο καθηγητή, που τύχαινε να μένει στον 4ο όροφο. Στην απόμερη ταράτσα της πολυκατοικίας του πατρικού σου, όπου σε οδήγησε γεμάτος περήφανη ενοχή για να σου εκμυστηρευθεί την κρυφή απόλαυση που είχε υιοθετήσει εδώ και κάμποσο καιρό…

Δεν τον είχες και τόσο σε εκτίμηση και τον έβλεπες ως καρικατούρα σε αυτά τα δήθεν επαναστατικά εφηβικά χρόνια. Χοντρός, κοντός, άσχημος, με πυώδη σπυριά και αποκρουστικά γυαλιά να προσπαθεί να είναι In, όπως ήταν της μόδας αυτή η έκφραση τότε. Δειλά αποκάλυψε ένα πακέτο Lucky Strike από την τσέπη του που είχε προμηθευτεί με ύπουλο τρόπο, λέγοντας στον περιπτερά ότι προορίζεται δήθεν για τον πατέρα του. Ο Αποστόλης, με το όνομα…

Αυτός ο Αποστόλης με τα σπυράκια ακμής σε έμαθε πώς να ανάβεις το τσιγάρο για να μην σβήσει και να εισπνέεις τον καπνό βαθιά μέχρι κάτω στους πνεύμονες, αλλιώς θα πάθαινες καρκίνο στον λάρυγγα και θα πέθαινες με φρικτό τρόπο, όπως είχε διαβάσει κάπου.

Ένα τσιγάρο Lucky Strike σε μια έρημη ταράτσα, μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα όλων, αποτέλεσε την ζοφερή αρχή, όπου ακόμα θυμάμαι τον επίμονο βήχα, την ζαλάδα, που έφερνε υπνηλία και την έντονη τάση εμετού κατά την πρώτη βαθιά εισπνοή. Μια αηδιαστική εμπειρία, που με κατακλύζει αρνητικά ακόμα και σήμερα, όταν την ανακαλώ στη μνήμη μου…

Στα 15 με 16 χρόνια, όμως, κανείς δεν θέλει να χαρακτηριστεί «φλώρος». Δίνεις και δεύτερη ευκαιρία. Ξανανεβαίνεις σε εκείνη την αμαρτωλή και έρημη ταράτσα, λίγο πριν το αδιάφορο μάθημα (ποιος νοιάζεται πραγματικά για τη «φυγόκεντρο δύναμη»;), για να εισπνεύσεις τον αηδιαστικό καπνό. Και αρχίζεις και το συνηθίζεις. Δεν βήχεις εκνευριστικά πια. Αρχίζει να σου αρέσει κάπως, αν και θες επίμονα να πιεις κάτι μετά, πέρα από νερό…

Είσαι απελπιστικά νέος, οπότε δεν σε νοιάζουν και τόσο οι βλαβερές συνέπειες, που ακούς και διαβάζεις στα μέσα της εποχής. Απέχεις πολύ από το να χαρακτηριστείς μεσήλικας, όπου πρέπει να προσέχεις επιμελώς για το παραμικρό ολίσθημα της υγείας σου. Μόνο ένα μικρό συναίσθημα ενοχής σε κατακλύζει…

Για 2 με 3 χρόνια καπνίζεις περιστασιακά, καθώς δεν έχεις την πολυτέλεια να καπνίζεις δημοσίως. Και πάντα κρυφά ευκαιρίας δοθείσης. Και χωρίς να βγεις από την ντουλάπα σου γι' αυτό, γιατί ουαί και αλίμονο αν το μάθει η μάνα σου! Μαύρο φίδι που σ' έφαγε! Να είσαι σίγουρος ότι θα αντιδράσει νευρικά και υστερικά, όπως κάνει συνήθως, ενώ ο πατέρας σου θα κατεβάσει ντροπιαστικά το κεφάλι του, χωρίς να σου πει την παραμικρή κουβέντα. Σαν να νιώθει ότι απέτυχε στον ρόλο του ως γονέας. Εννοείται πως η αντίδραση του πατέρα σου σε προβληματίζει και σε αποκαρδιώνει περισσότερο. Και κάπως έτσι, καταλήγεις να έχεις 2 μεγάλα φοβερά και τρομερά μυστικά να διαχειριστείς στην πολύπαθη εφηβεία σου…

Αργότερα, τα πράγματα σοβαρεύουν. Θες ένα πακέτο σε κάθε σου αμαρτωλή έξοδο. Όχι Lucky Strike, που είναι απίστευτα βαρύ, αλλά κάτι πιο ελαφρύ. Τα Chesterfield είναι μια πιο safe επιλογή! Και την επιλέγεις για κάνα δυό χρόνια.

Ώσπου θα καταλήξεις στα Peter Stuyvesant. Ξεκινώντας πρώτα από το κόκκινο βαρύ, που νιώθεις να σου προκαλεί λαχάνιασμα. Έπειτα στο μπλε, που είναι κάπως πιο ελαφρύ. Αλλά κι αυτό, με το πέρασμα των χρόνων, θα αρχίσει να σε δυσανασχετεί. Και θα καταλήξεις στο ασημί silver blue, στο οποίο θα παραμείνεις πιστός μέχρι σήμερα.

Στο μεταξύ, ο Αποστόλης αποτελεί μια θλιβερή ανάμνηση πια. Από κοινούς γνωστούς, έμαθες ότι πήγε να σπουδάσει στη Βουλγαρία ιατρική, καθώς δεν πέρασε στις Πανελλήνιες. «Αλίμονο σε όποιον πέσει στα χέρια του», σκέφτεσαι χαιρέκακα. Δεν θα τον ξαναδείς ποτέ. Τον έψαξες στο Facebook μετά από χρόνια, αλλά δεν βρήκες κανένα ίχνος του. Σαν να άνοιξε η γη και να τον κατάπιε…

Η εξάρτησή σου, όμως, φουντώνει. Πλέον, θέλεις τσιγάρο όλες τις ώρες της ημέρας. Με τον καφέ, μετά το πρωινό, μετά το μεσημεριανό, με το ποτό, λίγο πριν κοιμηθείς. Όλες τις ώρες. Και έτσι, βρίσκεις διάφορες προφάσεις για να είσαι έξω από το σπίτι και να απολαύσεις κρυφά μερικές τζούρες. Δειλά δειλά, αρχίζεις να καπνίζεις και μέσα στο σπίτι κοντά στο μπαλκόνι, όταν όλοι κοιμούνται. Ο ενοχλητικός και επίμονος καπνός δεν φεύγει όμως εύκολα. Κι έτσι, αρχίζουν να σε υποψιάζονται…

Τις χειρότερες στιγμές τις βιώνεις στο εξοχικό σου, κάθε φορά που πηγαίνεις με τους γονείς. Εκεί, δεν υπάρχει τρόπος διαφυγής. Δεν οδηγείς ακόμα, οπότε είσαι εγκλωβισμένος μέσα στο σπίτι. Έχεις κάνει τις προμήθειές σου, αλλά κι αυτές κάποτε τελειώνουν. Και τότε, βάζεις μπρος το χειρότερο σενάριο: να κλέψεις τσιγάρα από το πακέτο της μάνας σου, πριν το κόψει θεαματικά και μέσα στα νεύρα μετά από 2 χρόνια. Η μάρκα που καπνίζει δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερη: Oscar με το χρυσαφί πακέτο. Ένα τσιγάρο όνειδος με μια απίστευτα αηδιαστική γεύση, που ευτυχώς δεν κυκλοφορεί σήμερα. Αλλά ας όψεται η ανάγκη…

Τα χρόνια περνούν και δεν σε απασχολεί ιδιαίτερα το θέμα κάπνισμα και οι συνέπειές του. Είσαι πολύ νέος ακόμα. Αλλά κάπου εκεί στα 40, μαζί με την κρίση της μέσης ηλικίας και τα εκνευριστικά λογύδρια αντικαπνιστών φίλων σου, αρχίζεις να θες να απαλλαγείς από αυτή τη συνήθεια, καθώς υπάρχουν και νέες κρατικές απαγορεύσεις. Έχουν προηγηθεί και κάποια ταξίδια στο εξωτερικό, όπου το κάπνισμα θεωρείται ξεπερασμένο και υποκοσμιακό και επιφέρει διαφόρων λογής χρηματικά πρόστιμα. Δοκιμάζεις διάφορες μεθόδους: χάπια champix, τσιρότα νικοτίνης, ηλεκτρονικό τσιγάρο, γλειφιτζούρια νικοτίνης κτλ. Όλες οι απελπισμένες προσπάθειες πέφτουν στο κενό…

Δοκιμάζεις, ακόμα, και τον πανάκριβο θαυματουργό βελονισμό, που άκουσες ότι προκαλεί συναισθήματα αηδίας και μόνο στη σκέψη του τσιγάρου. Βιώνεις αλαλαγμούς ενθουσιασμού από υπέρβαρους, πλέον, γείτονες σου που κατάφεραν και απαλλάχθηκαν από αυτή τη βλαβερή συνήθεια και νιώθουν «άλλοι άνθρωποι», παρόλα τα τριγλυκερίδια και τη χοληστερίνη που τους κατακλύζουν πια…

Δυστυχώς, δεν νιώθεις απολύτως τίποτα μετά τον βελονισμό. Καμία αηδία και καμία αποστροφή. Εξακολουθείς να απολαμβάνεις τον βλαβερό καπνό, που κατακλύζει τα πολύπαθα πνευμόνια σου. Συνεχίζεις να το αποζητάς, κάθε φορά που φτιάχνεις τον καφέ σου ή πίνεις το ποτό σου. Το αποζητάς σε κάθε συμφορά που έχεις να αντιμετωπίσεις. Το θέλεις, σαν πούστης, ακόμα και τώρα που γράφεις αυτές τις γραμμές…

Η αγαπημένη θεία Φωτεινή, μανιώδης και φανατική καπνίστρια, που πέθανε στα 86 της καπνίζοντας αρειμανίως μέχρι την τελευταία της πνοή χωρίς να βγάλει το παραμικρό ιατρικό πρόβλημα και χωρίς την υποψία καρκίνου, γίνεται το νέο σου ίνδαλμα. Κανείς από την οικογένεια δεν θα ξεχάσει τη μακριά στάχτη του τσιγάρου, που έστεκε πάνω από την κατσαρόλα, όπου ανακάτευε το φαγητό χωρίς να πέφτει ποτέ μέσα…

Άραγε να είμαι τόσο ηλίθιος, ώστε να υποστηρίζω αυτή την καταστρεπτική συνήθεια; Σε καμία περίπτωση! Μακάρι να είχα απαλλαγεί από αυτό πριν χρόνια. Όμως, δεν θα ξεχάσω το πρώτο τσιγάρο που έκανα όταν έμαθα ότι πέρασα στις Πανελλήνιες. Το πρώτο τσιγάρο, όταν έμαθα ότι παίρνω πτυχίο. Το πρώτο τσιγάρο, όταν με προσέλαβαν στην πρώτη μου δουλειά. Το πρώτο τσιγάρο , που έκανα μετά από ένα καταπληκτικό σεξ. Το πρώτο τσιγάρο, μετά το θάνατο του αδερφού μου…

Εύχομαι, κάποια στιγμή, να γίνει αυτό τα θαυματουργό κλικ στον αδρανή εγκέφαλό μου, ώστε να απαλλαγώ από αυτό το ενοχλητικό τσιγάρο, που εκνευρίζει κυρίως τους πάντες γύρω μου, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες και σε κλειστούς χώρους. Έτσι ώστε να μπορώ να γράφω ευθαρσώς και περήφανα στο χρονολόγιο μου, ότι επιτέλους απαλλάχτηκα από αυτή τη βλαβερή συνήθεια. Με όλες τις διαδικτυακές επευφημίες που να τονώσουν το Υπερεγώ μου…

Δυστυχώς, όμως, το φάντασμα του Αποστόλη αποδεικνύεται πολύ δυνατό! Είναι ακόμα εκεί, με τα πυώδη σπυριά του, να σου προσφέρει ένοχα το Lucky strike σε εκείνη την απόμερη ταράτσα. Κι εσύ να το λαχταράς με μια ενοχική διάθεση, που ξέρεις ότι θα συνεχίσει να εκνευρίζει τους πάντες γύρω σου …